Zbiornik na gaz 4850 l - ile gazu mieści, wymiary i na ile wystarcza

Do zbiornika gazowego 4850 l (zbiornik LPG, potocznie także „butla na gaz 4850 l”) wchodzi około 4100 litrów propanu, czyli ok. 2100 kg, bo zbiornik napełnia się najwyżej do 85% pojemności. To o 80% więcej niż w popularnym zbiorniku 2700 l. Zbiornik 4850 l stawia się przy większych domach, w gospodarstwach i w firmach. Dlaczego zostaje 15% wolnego miejsca, wyjaśniamy w artykule Zbiornik na gaz 2700 l.

Zbiornik 4850 l - ile to m³

Sam zbiornik ma 4,85 m³ pojemności. Zatankowany propan po odparowaniu daje około 1100 m³ gazu, a pod względem energii pełny zbiornik odpowiada około 2700 m³ gazu ziemnego z sieci. Zbieżność z liczbą 2700 jest przypadkowa: to metry sześcienne gazu z gazociągu, przydatne przy porównywaniu rachunków, a nie pojemność mniejszego zbiornika.

Zbiornik 4850 l ma tę samą średnicę co 2700 l, 1,25 m, ale jest od niego dłuższy o ok. 1,8 m: długość całkowita wynosi 4,26-4,40 m. Pusty zbiornik naziemny waży ok. 0,8-1,0 t, czyli wyraźnie więcej niż 2700 l (ok. 550 kg). Dokładne liczby zależą od producenta:

Zakresy zależnie od producenta, według kart katalogowych producentów zbiorników oraz materiałów dostawców gazu i instalatorów (odczyt 4.11.2026). Masę zbiornika podziemnego podajemy według materiałów instalatorów i dostawców gazu, karta jednego z producentów podaje mniej, ok. 0,8 t. Do projektu zawsze bierze się kartę konkretnego zbiornika.

Zbiorniki 4850 l projektuje się na ciśnienie 15,6-16 bar i pracę w temperaturach od -20 do +40°C. Czym w praktyce różni się wariant naziemny od podziemnego, opisujemy w artykule o ogrzewaniu: zbiornik naziemny czy podziemny.

Płyta pod zbiornik 4850 l - wymiary

Zbiornik naziemny stoi na płycie betonowej. Wytyczne projektowe jednego z dostawców gazu podają dla pojedynczego zbiornika 4850 l takie wymiary:

Pod prefabrykat zdejmuje się według tych wytycznych ok. 40 cm humusu i układa podsypkę. Inne materiały branżowe podają większy fundament, nawet ok. 4,8 × 1,4 m, a rozstaw podpór zbiornika różni się między producentami. Dlatego o wymiarach i zbrojeniu płyty decyduje projekt instalacji, a powyższe liczby służą do wstępnego zaplanowania miejsca na działce. Wokół płyty prowadzi się też uziemienie zbiornika.

Zbiornik 4850 l podziemny - wykop i przykrycie

Wykop pod zbiornik podziemny ma według materiałów dostawców gazu ok. 1,75-1,8 m głębokości (wytyczne jednego z nich: dno najwyżej 1,75 m pod terenem), a dokładną głębokość ustala projekt, m.in. zależnie od poziomu wód gruntowych. Zbiornik mocuje się pasami do płyty betonowej, obsypuje piaskiem (warstwa co najmniej 30 cm wokół zbiornika) i zasypuje ziemią, formując nad nim kopiec: za podziemny przepisy dozoru technicznego uznają zbiornik przykryty lub obsypany warstwą ziemi o grubości co najmniej 0,5 m. Przed zasypaniem powierzchnię zbiornika ogląda inspektor UDT. Zbiornik potrzebuje ochrony przed korozją (powłoka, często także ochrona katodowa). Te same wytyczne zakazują układania kostki i płyt oraz zabudowy nad zbiornikiem i w pasie ok. 1,5 m od jego obrysu, a sam zbiornik nie może leżeć pod wjazdem ani przejściem.

Pełny zbiornik 4850 l (ok. 4100 l gazu) wystarcza w nowym domu 150 m² na ok. 3,5 sezonu grzewczego, w ocieplonym domu 150 m² na ok. 1,7, a w ocieplonym 250 m² na ok. 1 sezon. Liczymy tak samo jak dla zbiornika 2700 l. Z litra gazu kocioł kondensacyjny oddaje ok. 6,3 kWh ciepła, więc pełny zbiornik (ok. 4100 l) to mniej więcej 26 000 kWh. Dzielimy to przez roczne zapotrzebowanie budynku na ciepło. W każdej komórce tabeli podajemy roczne zużycie gazu, czas, na jaki wystarcza pełny zbiornik, oraz czas, na jaki wystarcza jedna dostawa zamówiona przy wskazaniu ok. 30% (ok. 2670 l), czyli typowy odstęp między tankowaniami.

Tabela dotyczy samego ogrzewania. Jeśli gaz podgrzewa też wodę użytkową, dolicz zwykle kilkaset litrów rocznie. Zużycie nie rozkłada się równo: najwięcej gazu idzie w najzimniejszych miesiącach, więc zapas liczony w sezonach warto sprawdzać na wskaźniku przed zimą. Wyliczenia dla mniejszych domów (100-200 m²) są w artykule na ile wystarcza zbiornik 2700 l, a sposób liczenia zużycia dla własnego budynku krok po kroku w artykule Ogrzewanie gazem płynnym.

Najważniejsze różnice między oboma zbiornikami:

Większy zbiornik ma sens, gdy:

• roczne zużycie przekracza ok. 2300 l. Tyle mieści pełny zbiornik 2700 l, więc przy większym zużyciu nawet zbiornik zatankowany do pełna przed zimą trzeba dotankować w sezonie grzewczym,
• chcesz tankować raz w roku. Zamawiając przy wskazaniu ok. 30%, do zbiornika 4850 l wchodzi ok. 2670 l, a do 2700 l ok. 1500 l. Przy zbiorniku 2700 l jedna dostawa w roku wystarcza więc przy zużyciu do ok. 1500 l, a przy 4850 l do ok. 2600 l (np. ocieplony dom ok. 150 m²). Tankuje się wtedy poza sezonem grzewczym,
• kocioł ma dużą moc albo gaz zasila kilka odbiorników. Gaz odparowuje w zbiorniku dzięki ciepłu, które przechodzi z otoczenia przez jego ścianki. Zbiornik 4850 l ma większą powierzchnię, więc w tych samych warunkach (ten sam mróz i poziom napełnienia) odparowuje ok. 60-70% więcej gazu niż 2700 l. Czy zbiornik nadąży za instalacją, sprawdza projektant,
• dojazd do posesji bywa zimą trudny (np. nieodśnieżona droga dojazdowa albo stromy podjazd) i większy zapas pozwala zaplanować dostawę przed mrozami.

Liczby to średnia przy zamawianiu, gdy wskaźnik zejdzie do ok. 30%, i tankowaniu do 85%. Wynik poniżej 1 oznacza, że jedna dostawa wystarcza na cały rok.

Za większy zbiornik się jednak płaci. Naziemny 4850 l musi stać co najmniej 5 m od domu (2700 l: 3 m), potrzebuje płyty długiej na ok. 4 m, a zbiornik, montaż i pierwsze tankowanie (ok. 4100 l zamiast ok. 2300 l) kosztują więcej. Jeśli dom zużywa do ok. 1500 l rocznie, zbiornik 2700 l też pozwala tankować raz w roku i większy zbiornik niewiele zmienia.

Wskaźnik napełnienia pokazuje, jaki procent pojemności zajmuje ciecz. W zbiorniku 4850 l 1% to 48,5 litra, więc wskazanie mnożysz przez 48,5: przy 40% w zbiorniku jest ok. 1940 litrów. Gdzie znaleźć wskaźnik i dlaczego zimą nie schodzić poniżej ok. 20%, wyjaśniamy w artykule jak sprawdzić poziom gazu w zbiorniku.

Najmniejsze zamówienie gazu grzewczego to u nas 1000 litrów. W zbiorniku 4850 l zmieści się ono, dopóki wskaźnik pokazuje najwyżej ok. 64% (w zbiorniku 2700 l tylko do ok. 48%). Typowe zamówienie przy wskazaniu ok. 30% to ok. 2670 litrów. Koszt tankowania to te litry razy cena za litr, a cenę dopasowujemy do ilości i miejsca dostawy i podajemy telefonicznie.

Zgłoszenie w starostwie

Pojedynczy zbiornik na gaz płynny do 7 m³, zasilający instalację domu jednorodzinnego, buduje się na zgłoszenie, bez pozwolenia na budowę. Zbiornik 4850 l (4,85 m³) mieści się w tym limicie. Jeśli zbiornik zasila fermę, suszarnię, firmę czy inne budynki niż dom jednorodzinny albo instalacja ma dwa zbiorniki, ten przepis jej nie obejmuje i co do zasady potrzebne jest pozwolenie na budowę. Projekt instalacji uzgadnia się z rzeczoznawcą do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, a ostatecznie tryb potwierdza projektant albo starostwo.

Usytuowanie na działce

Zbiornik 4850 l należy do przedziału powyżej 3 do 5 m³. Naziemny stoi co najmniej 5 m od budynku mieszkalnego, podziemny 2,5 m. Od granicy działki wystarcza połowa tych wartości. Pełną tabelę dla wszystkich pojemności i pozostałe wymagania opisujemy w artykule o ogrzewaniu: odległości i formalności.

Odbiór i badania UDT

Zbiornik na gaz płynny jest urządzeniem ciśnieniowym pod pełnym dozorem technicznym. Przed pierwszym napełnieniem Urząd Dozoru Technicznego wydaje decyzję zezwalającą na eksploatację, a potem bada zbiornik okresowo. Terminy dla zbiorników poza stacjami paliw (rozporządzenie w sprawie dozoru technicznego, Dz.U. 2022 poz. 68):

Przy zbiorniku podziemnym z działającą ochroną katodową UDT może odroczyć rewizję wewnętrzną, ale nie dalej niż do 12 lat. Zawór bezpieczeństwa eksploatujący kontroluje co najmniej raz w roku, a jego działanie i nastawę sprawdza się przy inspektorze UDT co najmniej co 9 lat. Każde napełnienie wpisuje się do książki napełnień zbiornika (m.in. data, ilość gazu i stopień napełnienia), a eksploatujący potwierdza je podpisem.

Zbiorników nie sprzedajemy, nie dzierżawimy i nie montujemy - dowozimy wyłącznie gaz. Wycenę instalacji przygotuje instalator albo sprzedawca zbiorników, a kwota zależy od wielu pozycji, nie tylko od samego zbiornika:

• zbiornik: nowy albo używany, naziemny albo podziemny (podziemny z powłoką antykorozyjną, często także z ochroną katodową),
• mapa i projekt: mapa do celów projektowych, projekt instalacji, uzgodnienie z rzeczoznawcą do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych,
• formalności budowlane: zgłoszenie albo pozwolenie na budowę, kierownik budowy,
• posadowienie: płyta pod zbiornik naziemny (ok. 4 m długości) albo wykop, płyta i obsypka zbiornika podziemnego,
• transport i ustawienie zbiornika dźwigiem,
• przyłącze i armatura: rura do budynku, reduktory, zawory, uziemienie,
• próba szczelności, odbiór i rejestracja w Urzędzie Dozoru Technicznego.

Osobną pozycją jest pierwsze tankowanie, do ok. 4100 litrów. Do zbiorników własnych dowozimy gaz bez umów lojalnościowych, a do dzierżawionych od innych firm na odpowiedzialność zamawiającego. Co przemawia za kupnem, a co za dzierżawą, piszemy w artykule o zbiorniku 2700 l.

Zbiornik na gaz 4850 l używany - co sprawdzić

Przed zakupem sprawdź:

• tabliczkę znamionową: producenta, numer fabryczny, rok produkcji, pojemność, ciśnienie i rodzaj gazu (napełnienie innym gazem niż na tabliczce wymaga zgody UDT),
• dokumentację: deklarację zgodności i dokumentację producenta,
• księgę rewizyjną z terminami badań UDT,
• zawór bezpieczeństwa i armaturę,
• stan powłoki, przy zbiorniku podziemnym szczególnie dokładnie.

Zbiornik przeniesiony na nową działkę zmienia miejsce zainstalowania, więc przed eksploatacją przechodzi badanie UDT na wniosek nowego eksploatującego. Zbiornika bez ważnej decyzji UDT albo po terminie badań nie można zatankować, a brak dokumentów oznacza dodatkowe badania i koszty.