Suszenie ziarna
Kalkulator suszenia kukurydzy
Kalkulator suszenia kukurydzy policzy, ile wody odparuje, ile ziarna zostanie i ile litrów propanu zużyje suszarnia. Liczy też pszenicę i inne zboża oraz rzepak. Przykład: z tony mokrej kukurydzy suszonej z 30 do 14% odparowuje ok. 186 kg wody, zostaje ok. 814 kg ziarna (ubytek masy 18,6%), a suszarnia zużywa przeciętnie ok. 43 l propanu (ok. 34-50 l zależnie od suszarni).
Aktualizacja: opracowanie: PAKAR sp. z o.o.wynik od razu, bez podawania e-maila
Policz ubytek masy i zużycie propanu
Wynik: masa po suszeniu i propan
Kukurydza: 100 t mokrego ziarna, suszenie z 30 do 14%
- Zostanie ziarna
- 81,4 t
- Ubytek masy
- 18,6%
- Woda do odparowania
- 18,6 t
Przeciętnie ok. 4300 l propanu (ok. 2200 kg). W suszarni oszczędnej ok. 3400 l, w mniej oszczędnej ok. 5000 l.
Przy niskiej temperaturze suszenia, mrozie lub przesuszaniu zużycie może być wyższe.
Zużycie według rodzaju suszarni
Oszczędnaok. 3400 l (ok. 1700 kg)
Suszarnia z odzyskiem ciepła i automatyką wilgotności, nowa daszkowa (z mieszaniem powietrza) albo ciągła w silosie.
Przeciętnaok. 4300 l (ok. 2200 kg)
Daszkowa bez odzysku ciepła, porcjowa lub recyrkulacyjna w dobrym stanie, kolumnowa z odzyskiem ciepła.
Mniej oszczędnaok. 5000 l (ok. 2600 kg)
Kolumnowa sitowa (poprzecznoprzepływowa) bez odzysku ciepła, także sprawna; mobilna kolumnowa; praca z przesuszaniem.
- Propan na tonę mokrego ziarna (przeciętnie)
- ok. 43 l
- Propan na tonę ziarna po wysuszeniu (przeciętnie)
- ok. 52 l
- Propan na tonę mokrego ziarna na punkt wilgotności, czyli na tonoprocent (przeciętnie)
- ok. 2,7 l
| Zbiornik | Pełnych napełnień (do 85%) | Dostaw przy zamawianiu od ok. 30% do 85% |
|---|---|---|
| 2700 l | 1,9 | 3 |
| 4850 l | 1,0 | 2 |
| 6400 l | 0,8 | 2 |
Zbiornik napełnia się najwyżej do 85% pojemności. Zamawiając przy wskazaniu ok. 30%, za jednym razem tankujesz ok. 55% pojemności. Liczba dostaw obejmuje napełnienie przed sezonem: jeśli zbiornik jest pełny na starcie, w sezonie wystarczy o jedną dostawę mniej.
Ile kosztuje ok. 4300 l propanu z dostawą do Twojego zbiornika?
Zadzwoń z tym wynikiem do biura PAKAR:85 677 70 50(pon.–pt. 06:00–16:00). Cenę dopasujemy do ilości i miejsca dostawy.
Dostawy propanu dla suszarniJak czytać wynik
- Wynik to szacunek do planowania zamówień, nie norma: zakres opisuje większość suszarni, nie przypadki skrajne.
- Masy liczymy na ziarno mokre (przed suszeniem). Liczony jest tylko gaz: prąd wentylatorów i ubytek manipulacyjny nie są wliczone.
- Dla zbóż dane europejskie mieszczą się w zakresie kalkulatora. Dla rzepaku brak niezależnych pomiarów, więc wynik jest orientacyjny.
- Od czego zależy zużycie gazu (suszarnia, temperatura, pogoda, przesuszanie, chłodzenie ziarna) i ile mniej litrów zużywa mieszanka propan-butan: zużycie propanu w suszarni.
Tabela
Tabela suszenia kukurydzy: ubytek masy i propan na tonę
Suszenie kukurydzy do 14%, wilgotność przy zbiorze od 15 do 40% co 1 punkt. Wszystkie wartości na 1 tonę mokrego ziarna, czyli masę przed suszeniem, przy palniku bezpośrednim.
Tabela suszenia kukurydzy do 14%: ubytek masy, propan i woda na 1 tonę mokrego ziarna
Przesuń tabelę w bok, żeby zobaczyć kolumny z propanem.
| Wilgotność przy zbiorze (suszenie do 14%) | Ubytek masy | Zostaje ziarna z 1 t | Propan, suszarnia przeciętna | Propan, zakres zależnie od suszarni | Woda do odparowania z 1 t |
|---|---|---|---|---|---|
| 15% | 1,2% | 988 kg | 2,7 l | 2,1-3,2 l | 12 kg |
| 16% | 2,3% | 977 kg | 5,3 l | 4,2-6,3 l | 23 kg |
| 17% | 3,5% | 965 kg | 8,0 l | 6,4-9,5 l | 35 kg |
| 18% | 4,7% | 953 kg | 11 l | 8,5-13 l | 47 kg |
| 19% | 5,8% | 942 kg | 13 l | 11-16 l | 58 kg |
| 20% | 7,0% | 930 kg | 16 l | 13-19 l | 70 kg |
| 21% | 8,1% | 919 kg | 19 l | 15-22 l | 81 kg |
| 22% | 9,3% | 907 kg | 21 l | 17-25 l | 93 kg |
| 23% | 10,5% | 895 kg | 24 l | 19-28 l | 105 kg |
| 24% | 11,6% | 884 kg | 27 l | 21-32 l | 116 kg |
| 25% | 12,8% | 872 kg | 29 l | 23-35 l | 128 kg |
| 26% | 14,0% | 860 kg | 32 l | 25-38 l | 140 kg |
| 27% | 15,1% | 849 kg | 35 l | 28-41 l | 151 kg |
| 28% | 16,3% | 837 kg | 37 l | 30-44 l | 163 kg |
| 29% | 17,4% | 826 kg | 40 l | 32-47 l | 174 kg |
| 30% | 18,6% | 814 kg | 43 l | 34-50 l | 186 kg |
| 31% | 19,8% | 802 kg | 45 l | 36-54 l | 198 kg |
| 32% | 20,9% | 791 kg | 48 l | 38-57 l | 209 kg |
| 33% | 22,1% | 779 kg | 51 l | 40-60 l | 221 kg |
| 34% | 23,3% | 767 kg | 53 l | 42-63 l | 233 kg |
| 35% | 24,4% | 756 kg | 56 l | 44-66 l | 244 kg |
| 36%, wynik mniej pewny | 25,6% | 744 kg | 59 l | 47-69 l | 256 kg |
| 37%, wynik mniej pewny | 26,7% | 733 kg | 61 l | 49-72 l | 267 kg |
| 38%, wynik mniej pewny | 27,9% | 721 kg | 64 l | 51-76 l | 279 kg |
| 39%, wynik mniej pewny | 29,1% | 709 kg | 66 l | 53-79 l | 291 kg |
| 40%, wynik mniej pewny | 30,2% | 698 kg | 69 l | 55-82 l | 302 kg |
Wyróżniony wiersz to przykład z kalkulatora (30% → 14%). * Powyżej 35% zużycie gazu i czas suszenia mocno rosną, a wynik jest mniej pewny. Propan zaokrąglony do pełnych litrów, poniżej 10 l z dokładnością do 0,1 l. Zakres: od suszarni oszczędnej do mniej oszczędnej.
Jak czytać tabelę. Znajdź wiersz z wilgotnością kukurydzy przy zbiorze. „Zostaje ziarna z 1 t” to masa po wysuszeniu do 14% z każdej tony mokrego ziarna, a propan to litry na tę tonę. Dla całej partii pomnóż przez liczbę ton albo wpisz dane w kalkulatorze. Na tonę kukurydzy po wysuszeniu propanu wychodzi więcej: przy suszeniu z 30 do 14% ok. 52 l zamiast ok. 43 l.
Na każdy punkt wilgotności przypada ok. 11,6 kg wody z tony mokrego ziarna i ok. 2,1-3,2 l propanu, przeciętnie ok. 2,7 l. Suszenie do 14,5 albo 15% oraz ogrzewanie pośrednie policzysz w kalkulatorze suszenia.
Skąd zakres 15-40%. Według IBPRS-PIB kukurydza ze zbiorów 2025 miała przy zbiorze średnio 25,8% wilgotności (od 10,9 do 47,6%): ok. 26% próbek miało 14,6-25%, ok. 59% powyżej 25%, a ok. 10% powyżej 35%. W 2024 r. średnia wynosiła 21,6%, więc tabela zaczyna się tuż nad wilgotnością z normy (14,5%).
Ubytek masy w tabeli to sama odparowana woda. Ubytek manipulacyjny (czyszczenie, przeładunek) nie jest wliczony, a w rozliczeniu z odbiorcą obowiązuje jego tabela.
Wzór
Ubytek masy podczas suszenia kukurydzy: wzór i przykład
Suszarnia odparowuje tylko wodę. Sucha masa ziarna zostaje ta sama, więc masę po suszeniu i ubytek liczy się z wilgotności przed suszeniem (w1) i po nim (w2), w procentach.
Wzór na suszenie kukurydzy
- masa po suszeniu = masa mokra × (100 − w1) / (100 − w2)
- woda do odparowania = masa mokra − masa po suszeniu
- ubytek masy [%] = 100 × (w1 − w2) / (100 − w2)
Przykład krok po kroku: 100 t kukurydzy z 30 do 14%
- Sucha masa ziarna: 100 t × (100 − 30) / 100 = 70 t. Ta część się nie zmienia.
- Masa po suszeniu: 70 t × 100 / (100 − 14) = 81,4 t.
- Woda do odparowania: 100 t − 81,4 t = 18,6 t, czyli ubytek masy 18,6%.
- Propan: 18 600 kg wody × ok. 0,23 l na kg (suszarnia przeciętna) = ok. 4300 l.
Zależnie od suszarni ten sam przykład to od ok. 3400 l do ok. 5000 l propanu. Tyle samo pokazuje kalkulator na górze strony, bo startuje właśnie od tych danych.
Przed suszeniem100 t, wilgotność 30%
Po suszeniu81,4 t, wilgotność 14%
- Sucha masa ziarna
- 70 t, bez zmian
- Woda w ziarnie
- 30 t → 11,4 t
- Woda odparowana
- 18,6 t, ubytek masy 18,6%
Przelicznik suszenia kukurydzy: mokra na suchą
Przelicznik to iloraz (100 − w1) / (100 − w2). Przy 30% i suszeniu do 14% wynosi 0,814: z każdej tony mokrej kukurydzy zostaje ok. 814 kg ziarna. Odwrotnie, na tonę suchej kukurydzy potrzeba ok. 1,23 t mokrej. Przeliczniki dla wilgotności od 15 do 40% to kolumna „Zostaje ziarna z 1 t” w tabeli suszenia.
Tak samo przeliczysz plon z hektara: 12 t/ha mokrej kukurydzy o wilgotności 30% to po wysuszeniu do 14% ok. 9,8 t/ha ziarna (12 × 0,814).
Dlaczego z 30 do 14% ubywa więcej niż 16% masy
To najczęstszy błąd przy liczeniu ubytku. Wilgotność to procent wody w całej masie ziarna, a ta po suszeniu jest mniejsza. W 100 t kukurydzy o wilgotności 30% jest 30 t wody, a 14% z 81,4 t po suszeniu to tylko 11,4 t. Odparowało więc 18,6 t, czyli 18,6% masy, a nie 16%. Im wilgotniejsze ziarno, tym większa różnica.
Ubytek manipulacyjny
Wzór liczy samą odparowaną wodę. Przy czyszczeniu i przeładunku ziarno traci dodatkowo część masy: tabele ubytku przyjmują zwykle 0,5%, a w pomiarach na farmach wynosił od 0,2 do 1,7%. Kalkulator i tabela go nie doliczają.
Zużycie gazu
Ile propanu zużywa suszarnia na tonę kukurydzy
Suszarnia zużywa gaz na odparowanie wody. Na kilogram wody potrzebuje od ok. 4,3 do 6,4 MJ energii z gazu, czyli od ok. 0,18 do 0,27 l propanu, zależnie od konstrukcji i stanu technicznego.
Zużycie propanu według rodzaju suszarni (palnik bezpośredni)
Przesuń tabelę w bok, żeby zobaczyć wszystkie kolumny.
| Suszarnia | Przykłady | Energia na 1 kg wody | Propan na 1 kg wody | Propan na tonoprocent | 1 t mokrej kukurydzy, 30% → 14% |
|---|---|---|---|---|---|
| Oszczędna | Suszarnia z odzyskiem ciepła i automatyką wilgotności, nowa daszkowa (z mieszaniem powietrza) albo ciągła w silosie. | 4,3 MJ | 0,18 l | 2,1 l | ok. 34 l |
| Przeciętna | Daszkowa bez odzysku ciepła, porcjowa lub recyrkulacyjna w dobrym stanie, kolumnowa z odzyskiem ciepła. | 5,4 MJ | 0,23 l | 2,7 l | ok. 43 l |
| Mniej oszczędna | Kolumnowa sitowa (poprzecznoprzepływowa) bez odzysku ciepła, także sprawna; mobilna kolumnowa; praca z przesuszaniem. | 6,4 MJ | 0,27 l | 3,2 l | ok. 50 l |
Tonoprocent: tona mokrego ziarna osuszona o jeden punkt wilgotności, przy suszeniu do 14% (ok. 11,6 kg wody).
Litry na tonoprocent: porównaj ze swoją suszarnią
Karty katalogowe suszarni i kalkulatory dostawców gazu przyjmują zwykle ok. 2 l gazu płynnego na tonoprocent, czyli tyle, ile nasza klasa oszczędna. Wynik przeciętny, ok. 2,7 l na tonę mokrego ziarna na punkt, wynika z ok. 2500 Btu na funt odparowanej wody (ok. 5,4 MJ na kilogram w przeliczeniu na wartość opałową), które dla suszarni wysokotemperaturowej podają NDSU i University of Wisconsin.
Iowa State University podaje średnie zużycie suszarni na farmach w Iowa ok. 0,018 galona gazu płynnego na buszel na punkt wilgotności. Przy buszlu standardowym (kukurydza o wilgotności 15,5%) to ok. 2,7 l na tonę takiego ziarna, czyli ok. 2,2 l na tonę mokrej kukurydzy zebranej przy 30%: między klasą oszczędną a przeciętną. Źródła różnią się więc o kilkadziesiąt procent i dlatego kalkulator pokazuje wszystkie trzy wartości.
Jeśli znasz zużycie swojej suszarni z poprzednich sezonów, podziel litry z faktur przez tony mokrego ziarna i przez średnią liczbę punktów wilgotności. Tak dostaniesz własny wskaźnik i wybierzesz z wyniku kalkulatora wartość najbliższą Twojej suszarni.
Palnik przy pełnej mocy zużywa ok. 0,078 kg, czyli ok. 0,15 l propanu na godzinę na każdy kW: suszarnia z palnikiem 500 kW potrzebuje ok. 39 kg (ok. 76 l) gazu na godzinę. Jak zasilić taki palnik (faza ciekła, parownik) i zaplanować dostawy na sezon, opisujemy na stronie gaz do suszarni zboża.
Od czego zależy zużycie gazu przy suszeniu
- Konstrukcja i stan suszarni. Odzysk ciepła obniża zużycie gazu o 10-40%.
- Temperatura suszenia: wyższa zmniejsza zużycie energii na kilogram wody.
- Pogoda: zimą, przy mrozie i mżawce suszarnia zużywa więcej gazu.
- Chłodzenie ziarna poza suszarnią: samo chłodzenie w silosie oszczędza do ok. 15% gazu, a tzw. dryeration (przetrzymanie gorącego ziarna w silosie i schłodzenie go dopiero tam) ok. 25-30%.
- Przesuszanie: suszenie do 13% zamiast do 14% to na każdej tonie mokrej kukurydzy ok. 2,1 l propanu więcej i ok. 9 kg ziarna mniej.
- Kalibracja wilgotnościomierza i czystość ziarna.
- Ogrzewanie: suszarnia z piecem i wymiennikiem ciepła (ogrzewanie pośrednie) zużywa ok. 9% więcej gazu niż palnik bezpośredni. Kalkulator ma tę opcję w ustawieniach zaawansowanych.
Kalkulator liczy na propan, bo to on trafia do zbiorników. Mieszanka propan-butan ma ok. 5% więcej energii w litrze, więc litrów potrzeba o tyle mniej. Różnice opisujemy w artykule propan czy propan-butan.
Koszt
Koszt suszenia kukurydzy: od czego zależy
Kalkulator nie podaje złotówek, bo cenę propanu dopasowujemy do ilości i miejsca dostawy. Koszt gazu policzysz sam: litry z kalkulatora razy cena litra.
Na koszt suszenia składają się
- Gaz: litry z kalkulatora razy cena litra. Najwięcej zależy od wilgotności przy zbiorze: każdy punkt to przeciętnie ok. 2,7 l propanu na tonę mokrego ziarna.
- Prąd wentylatorów i transportu ziarna, którego kalkulator nie liczy.
- Obsługa suszarni i ubytek manipulacyjny przy czyszczeniu i przeładunku.
- Przy suszarni usługowej: stawka za tonoprocent (tona mokrego ziarna osuszona o jeden punkt wilgotności), którą ustala suszarnia.
Koszt na tonę mokrej i na tonę suchej kukurydzy
Ten sam koszt gazu można podzielić przez tony mokrego ziarna albo przez tony po wysuszeniu. Przy suszeniu z 30 do 14% to ok. 43 l propanu na tonę mokrej i ok. 52 l na tonę suchej kukurydzy. Na tonę suchej wychodzi o ok. 23% więcej, bo z tony mokrej zostaje tylko 0,814 t. Porównując koszty z różnych sezonów albo oferty suszarni, sprawdź, na którą tonę są liczone.
Suszarnia usługowa: jak policzyć koszt
Przy suszarni usługowej koszt to zwykle stawka za tonoprocent razy tony mokrego ziarna razy punkty wilgotności do zdjęcia. Przykład: 100 t kukurydzy suszonej z 30 do 14% to 100 × 16 = 1600 tonoprocentów, a koszt to ta liczba razy stawka suszarni. Zapytaj, czy suszarnia liczy tony przed suszeniem, czy po nim, i czy dolicza ubytek manipulacyjny.
Masz wynik w litrach? Zapytaj o dostawę propanu
Zadzwoń do biura PAKAR i powiedz, ile litrów propanu potrzebujesz i dokąd go dowieźć. Cenę dopasujemy do ilości i miejsca dostawy. Jesteśmy bezpośrednim importerem gazu płynnego z terminalem w Białymstoku. Propan do zbiorników suszarni dowozimy autocysternami w województwach podlaskim, mazowieckim i warmińsko-mazurskim, najmniej 1000 l.
- Gaz dla rolnictwa: dostawy, faza ciekła i parownik
- Ile gazu mieszczą zbiorniki: zbiornik na gaz 4850 l i zbiornik na gaz 2700 l
Zboża i rzepak
Suszenie zbóż, pszenicy i rzepaku: jak liczyć
Kalkulator liczy też suszenie ziarna zbóż i rzepaku. Wybierz w nim „Pszenica i inne zboża” (domyślnie z 19 do 14%) albo „Rzepak” (z 13 do 7%). Wzór jest ten sam co dla kukurydzy, zmieniają się wilgotności.
Przy zbożach różnica wilgotności jest zwykle mniejsza niż przy kukurydzy, więc i gazu na tonę idzie mniej: suszenie pszenicy z 19 do 14% to przeciętnie ok. 13 l propanu na tonę mokrego ziarna. Pszenicę o wilgotności 14% można w 15°C bezpiecznie przechowywać ok. roku, a przy 24% tylko ok. 9 dni, w cieplejszym magazynie jeszcze krócej (IBPRS-PIB). Rzepak do przechowania suszy się do 7-8% (IBPRS-PIB: nie więcej niż 8%).
Dla zbóż dane europejskie (ALB Baden-Württemberg 2019: zboża konsumpcyjne suszone z 20 do 14%, 4,3-6,5 MJ na kilogram wody) pokrywają się z zakresem kalkulatora. Dla rzepaku nie ma niezależnych pomiarów, więc wynik jest orientacyjny. Zboża i rzepak suszy się w żniwa, więc gaz warto mieć w zbiorniku przed nimi: jak zaplanować dostawy, opisujemy na stronie gaz dla rolnictwa.
Pszenica i inne zboża: suszenie do 14%, na 1 tonę mokrego ziarna
Przesuń tabelę w bok, żeby zobaczyć wszystkie kolumny.
| Wilgotność (suszenie do 14%) | Ubytek masy | Propan przeciętnie | Propan, zakres | Woda z 1 t |
|---|---|---|---|---|
| 15% | 1,2% | 2,7 l | 2,1-3,2 l | 12 kg |
| 16% | 2,3% | 5,3 l | 4,2-6,3 l | 23 kg |
| 17% | 3,5% | 8,0 l | 6,4-9,5 l | 35 kg |
| 18% | 4,7% | 11 l | 8,5-13 l | 47 kg |
| 19% | 5,8% | 13 l | 11-16 l | 58 kg |
| 20% | 7,0% | 16 l | 13-19 l | 70 kg |
| 21% | 8,1% | 19 l | 15-22 l | 81 kg |
| 22% | 9,3% | 21 l | 17-25 l | 93 kg |
Rzepak: suszenie do 7%, na 1 tonę mokrych nasion
Przesuń tabelę w bok, żeby zobaczyć wszystkie kolumny.
| Wilgotność (suszenie do 7%) | Ubytek masy | Propan przeciętnie | Propan, zakres | Woda z 1 t |
|---|---|---|---|---|
| 9% | 2,2% | 4,9 l | 3,9-5,8 l | 22 kg |
| 10% | 3,2% | 7,4 l | 5,9-8,7 l | 32 kg |
| 11% | 4,3% | 9,8 l | 7,8-12 l | 43 kg |
| 12% | 5,4% | 12 l | 9,8-15 l | 54 kg |
| 13% | 6,5% | 15 l | 12-17 l | 65 kg |
| 14% | 7,5% | 17 l | 14-20 l | 75 kg |
Propan przeciętnie: suszarnia przeciętna; zakres: od suszarni oszczędnej do mniej oszczędnej. Litry na 1 tonę przed suszeniem, poniżej 10 l z dokładnością do 0,1 l.
FAQ
Częste pytania o suszenie kukurydzy
Na tonę mokrej kukurydzy suszonej z 30 do 14% suszarnia zużywa przeciętnie ok. 43 l propanu (zależnie od suszarni ok. 34-50 l), a przy suszeniu z 25% ok. 29 l. Koszt gazu to te litry razy cena litra. We własnej suszarni dochodzą prąd wentylatorów i obsługa, a suszarnia usługowa liczy zwykle stawkę za tonoprocent. Cenę propanu dopasowujemy do ilości i miejsca dostawy, dlatego podajemy ją telefonicznie: 85 677 70 50.
Przy suszeniu z 30 do 14% przeciętnie ok. 43 l propanu na tonę mokrej kukurydzy, czyli ok. 52 l na tonę po wysuszeniu; zależnie od suszarni ok. 34-50 l na tonę mokrej. Na każdy punkt wilgotności przypada ok. 2,1-3,2 l na tonę mokrego ziarna, przeciętnie ok. 2,7 l. Wartości dla wilgotności od 15 do 40% podaje tabela suszenia kukurydzy na tej stronie.
Ubytek masy [%] = 100 × (w1 − w2) / (100 − w2), gdzie w1 i w2 to wilgotność przed suszeniem i po nim. Przy suszeniu z 30 do 14% wychodzi 100 × 16 / 86 = 18,6%, czyli z tony mokrej kukurydzy zostaje ok. 814 kg ziarna. Wzór liczy samą odparowaną wodę, bez ubytku manipulacyjnego (czyszczenie, przeładunek), który w tabelach przyjmuje się zwykle na 0,5%.
Najtańszy jest gaz, którego suszarnia nie zużyje. Każdy punkt wilgotności mniej przy zbiorze to przeciętnie ok. 2,7 l propanu mniej na tonie mokrego ziarna, choć zbyt późny zbiór grozi stratami w polu. Nie przesuszaj: suszenie do 13% zamiast do 14% to na każdej tonie mokrej kukurydzy ok. 2,1 l propanu więcej i ok. 9 kg ziarna mniej. Chłodzenie ziarna w silosie zamiast w suszarni oszczędza do ok. 15% gazu, tzw. dryeration ok. 25-30%, a odzysk ciepła w suszarni 10-40%. Sprawdź też kalibrację wilgotnościomierza.
Tonoprocent to tona mokrego ziarna osuszona o jeden punkt wilgotności. W tej jednostce suszarnie usługowe często podają stawkę za suszenie, a producenci suszarni zużycie paliwa. Przy suszeniu kukurydzy do 14% tonoprocent to ok. 11,6 kg wody z tony mokrego ziarna i ok. 2,1-3,2 l propanu, przeciętnie ok. 2,7 l. Karty katalogowe suszarni podają zwykle ok. 2 l, czyli tyle, ile suszarnia oszczędna w kalkulatorze.
Do ok. 14-14,5%. Polska norma PN-R-74104 podaje dla ziarna kukurydzy wilgotność nie wyższą niż 14,5%. Według IBPRS-PIB kukurydza ze zbiorów 2025 miała przy zbiorze średnio 25,8% wilgotności, a wymaganie normy spełniało tylko ok. 14% próbek. Suszenie poniżej potrzeby to więcej gazu i mniej ziarna do sprzedaży.
W suszarniach wysokotemperaturowych kukurydzę paszową i do skupu suszy się zwykle powietrzem o temperaturze ok. 90-110°C. Doradztwo rolnicze z USA (NDSU) podaje jako typowo zalecaną ok. 99°C, a karta katalogowa jednej z polskich suszarni porcjowych podaje wydajność dla kukurydzy przy 110°C. Dokładną temperaturę ustawia się według instrukcji suszarni i przeznaczenia ziarna. Wyższa temperatura zmniejsza zużycie gazu: według NDSU przy ok. 93°C trzeba ok. 20% mniej energii na kilogram wody niż przy ok. 66°C, ale zbyt gorące powietrze może obniżyć masę hektolitrową i zwiększyć łamliwość ziarna. Ziarno siewne suszy się w znacznie niższej temperaturze.
Tak. Wzór jest ten sam, zmieniają się tylko wartości domyślne: dla pszenicy i innych zbóż suszenie z 19 do 14%, dla rzepaku z 13 do 7%. Pszenicę o wilgotności 14% można w 15°C bezpiecznie przechowywać ok. roku, a przy 24% tylko ok. 9 dni (IBPRS-PIB). Rzepak do przechowania suszy się do 7-8%. Dla zbóż dane europejskie mieszczą się w zakresie kalkulatora, a dla rzepaku wynik jest orientacyjny.
Pytania o gaz na godzinę pracy palnika, parownik, termin zamawiania i zbiorniki dzierżawione omawiamy na stronie gaz dla rolnictwa.
Metoda
Jak liczy kalkulator suszenia kukurydzy i skąd są dane
Wynik to szacunek do planowania zamówień gazu. Model opiera się na danych uczelni i doradztwa rolniczego z USA, Kanady i Niemiec, głównie dla kukurydzy, oraz na polskich danych o wilgotności ziarna.
- Bilans wodySucha masa ziarna się nie zmienia, więc ilość wody do odparowania wynika z wilgotności przed suszeniem (w1) i po nim (w2): woda = masa mokrego ziarna × (w1 − w2) / (100 − w2).
- Energia na kilogram wodySuszarnia zużywa na odparowanie kilograma wody ok. 4,3 / 5,4 / 6,4 MJ energii z gazu, zależnie od konstrukcji i stanu technicznego. Stąd trzy wyniki: dla suszarni oszczędnej, przeciętnej i mniej oszczędnej. Wartości dotyczą palnika bezpośredniego; przy ogrzewaniu pośrednim kalkulator dolicza ok. 9%.
- Przeliczenie na propanKilogram propanu daje 46,3 MJ ciepła (wartość opałowa), a litr ciekłego propanu waży ok. 0,51 kg. Przeciętna suszarnia zużywa więc ok. 0,23 l propanu na każdy kilogram odparowanej wody.
- Zaokrąglenia i dostawyLitry i kilogramy podajemy z dokładnością do 2 cyfr znaczących, bo to szacunek, a nie pomiar. Liczbę dostaw liczymy dla zbiorników 2700, 4850 i 6400 l napełnianych do 85% pojemności i zamawianych przy wskazaniu ok. 30%.
Źródła
- Purdue University i University of Minnesota, NCH-61, Calculating Grain Weight Shrinkage in Corn Due to Mechanical Drying (otwiera się w nowej karcie): wzór na ubytek masy, ubytek manipulacyjny.
- Iowa State University Extension, LP gas drying estimate (2004) (otwiera się w nowej karcie): średnie zużycie gazu w suszarniach na farmach, kontrola modelu.
- NDSU Extension (North Dakota State University), Drying High-moisture Corn Can Be Tricky (2009) (otwiera się w nowej karcie): energia na kilogram wody, temperatura suszenia, dryeration.
- University of Wisconsin Extension, Improving Energy Efficiency in Grain Drying, ENCON2.3 (2012), Flow Dryers (otwiera się w nowej karcie) i Batch Dryers (otwiera się w nowej karcie): energia na kilogram wody według typu suszarni, odzysk ciepła, chłodzenie w silosie.
- OMAFRA, ministerstwo rolnictwa prowincji Ontario (Kanada), Factsheet 17-001: Reducing Energy Use in Grain Dryers (2017) (otwiera się w nowej karcie): porównanie typów suszarni, oszczędności.
- ALB Baden-Württemberg, Fachgespräch „Lagerung von Getreide und Körnerleguminosen”, prezentacja S. Jehle (28.11.2019) (otwiera się w nowej karcie): zapotrzebowanie ciepła przy suszeniu kukurydzy i zbóż, ogrzewanie bezpośrednie i pośrednie.
- NIST Chemistry WebBook, Propane (otwiera się w nowej karcie): wartość opałowa i gęstość propanu.
- IBPRS-PIB (Instytut Biotechnologii Przemysłu Rolno-Spożywczego), Wartość technologiczna ziarna kukurydzy, ze zbiorów 2025 (otwiera się w nowej karcie) i ze zbiorów 2024 (otwiera się w nowej karcie): wilgotność kukurydzy przy zbiorze; z tego instytutu także dane o przechowywaniu pszenicy i rzepaku.
- Polska Norma PN-R-74104:1996, Ziarno zbóż. Kukurydza: wilgotność ziarna kukurydzy nie wyższa niż 14,5%.
- Dz.U. 2025 poz. 1648, rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z 24.11.2025 zmieniające rozporządzenie w sprawie audytu efektywności energetycznej (otwiera się w nowej karcie): wartość opałowa LPG (porównanie propanu z mieszanką propan-butan).
Źródła sprawdzone . Opracowanie: PAKAR sp. z o.o., bezpośredni importer gazu płynnego, na rynku od 1998 r. Uwagi do kalkulatora przyjmujemy pod adresem pakar@op.pl.
Propan do suszarni od importera LPG
Powiedz, ile litrów propanu potrzebujesz i dokąd go dowieźć. Ustalimy ilość, warunki i termin dostawy, a cenę dopasujemy do zamówienia. Biuro: pon.–pt. 06:00–16:00.